1 maja 2022 roku
Ząbkowice Śląskie położone są w południowej części województwa dolnośląskiego w powiecie ząbkowickim, którego są stolicą. Miasto leży na Przedgórzu Sudeckim nad Budzówką, która jest lewym dopływem Nysy Kłodzkiej. Dokładna data powstania Ząbkowic Śląskich nie jest znana, jednak z przekazów pośrednich wynika, że stało się to około 1280 roku. Najstarszy dokument, w którym wymienia się civitas Frankenstein nosi datę 10 stycznia 1287 roku. Miasto, oprócz korzystnego usytuowania na przecięciu ważnych szlaków, posiadało równie ważne świetne usytuowanie obronne, znalazło się ono bowiem na obszarze o stromo opadających zboczach, otoczonych mokradłami i rozlewiskami rzek Budzówki i Węży. Pierwsze obwarowania, jakie otrzymało miasto, były typu drewniano-ziemnego i najprawdopodobniej istniały aż do lat 30. XIV wieku, kiedy to zastąpiono je murem kamiennym. Najsłabsza militarnie była północna, położona od Wrocławia strona miasta, gdzie miasto nie miało naturalnej ochrony w postaci stromego zbocza. Już w 1298 roku Ząbkowice otrzymały od księcia świdnickiego Bolka I prawo składu soli i ołowiu, polegające na obowiązku wystawiania tych artykułów w mieście przez przejeżdżających tędy kupców. Od 1322 roku miastem władał Bolko II ziębicki, który obronił je w 1335 roku przed czeskim królewiczem Karolem Luksemburskim. Później jednak, z powodu tarapatów finansowych, Bolko II książę ziębicki oddał miasto Ząbkowice w zastaw, po czym w 1351 roku jego następca Mikołaj ostatecznie sprzedał je czeskiemu królowi Karolowi IV Luksemburskiemu. Ten uczynił go stolicą utworzonego wówczas dystryktu miejskiego, będącego pierwowzorem powstałego w XVIII wieku samodzielnego powiatu ząbkowickiego. Od tej pory aż do wojen husyckich władza zwierzchnia w mieście należała do namiestników królewskich. W latach 1454–1569 Ząbkowice były własnością czeskiego rodu Podiebradów. Od 1569 roku, kiedy zakończyło się panowanie rodu Podiebradów, w imieniu Cesarstwa Ząbkowicami administrował starosta. W okresie do 1648 roku miasto było wielokrotnie szturmowane, plądrowane i podpalane. Wiek XVIII i XIX były okresem dynamicznego rozwoju miasta. Powstało wiele nowych kamienic i budowli, również o charakterze wojskowym, m.in. około 1763 roku powstał budynek komendantury wojskowej, w którym w 1778 roku posiadał przez kilka dni swoją kwaterę Fryderyk II Wielki, król pruski. W 1815 roku przystąpiono do rozbiórki fortyfikacji miejskich. Jako pierwszą rozebrano Bramę Ziębicką, kolejno zlikwidowano górną partię murów miejskich pomiędzy Bramą Ziębicką a Bramą Wrocławską, aby następnie zasypać na tym odcinku fosę i utworzyć w jej miejscu promenadę. Pomimo tych przemian, urbanistyczny i architektoniczny kształt Ząbkowic nie uległ na przestrzeni sześciu wieków zasadniczym przeobrażeniom. Nastąpiło to dopiero w wyniku największego w dziejach miasta pożaru, który wybuchł w sobotę 24 kwietnia 1858 roku o godzinie 14.30. W 1858 roku miasto otrzymało bezpośrednie połączenie kolejowe z Jaworzyną Śląską, a w 1874 roku – z Kamieńcem Ząbkowickim. Miasto uniknęło przejścia frontu i zniszczeń w 1945 roku. Po II wojnie światowej przedwojenny Frankenstein wraz z terenem Dolnego Śląska weszły w granice Polski; niemiecka ludność miasta została wysiedlona w nowe granice Niemiec. 7 maja 1946 roku zatwierdzono nową urzędową nazwę Ząbkowice Śląskie.
CO WARTO ZOBACZYĆ?
- Krzywa Wieża
- Kościół pod wezwaniem Św. Anny
- Rynek z ratuszem
- Zamek
CZY WIESZ, ŻE…
- W Ząbkowicach Śląskich urodzili się m.in. Piotr Zieliński – piłkarz.
BIBLIOGRAFIA
- wikipedia.org