31 stycznia 2020 roku
Po dotarciu z wielkim opóźnieniem do Zbąszynia poszedłem do centrum miasta. W miasteczku można było zobaczyć wiele przystrojonych budynków w kotyliony oraz flagi, by uczcić setną rocznicę powstania wielkopolskiego. Po krótkim pobycie w centrum miasta szukałem transportu do Buku. Opóźnienie na pociąg sięgało nawet 2 godziny. Po tym czasie dotarłem do Buku.
HISTORIA: Miasto pierwotnie było pograniczną, wielkopolską kasztelanią znajdującą się niedaleko granicy brandenbursko-polskiej. Najstarszy przekaz o Zbąszyniu pochodzi z 1231 roku kiedy urząd kasztelana w latach 1231–1232 piastował Cecirad. W 1243 roku dla ułatwienia handlu między Polską a krajami Zakonu krzyżackiego komorę celną w Zbąszyniu ustanowił książę wielkopolski Przemysł I, który zawarł z krzyżakami traktat handlowy. 10 marca roku 1296 książęta, kujawski Władysław Łokietek i głogowski Henryk III zawarli ugodę pod Krzywinem o podziale Wielkopolski i uzgodnieniu granicy, a Zbąszyń oficjalnie stała się częścią Księstwa głogowskiego. Od 1338 roku aż do rozbiorów Polski bez przerwy pozostawał już w granicach Polski. Prawa miejskie na prawie magdeburskim Zbąszyń otrzymał prawdopodobnie w końcu XIII wieku. W 1303 roku zanotowany został po raz pierwszy zbąski mieszczanin, który był kowalem, a w 1313 roku wójt miasta. W 1360 roku król polski Kazimierz Wielki nadał wójtowi zbąskiemu osobny przywilej. Do schyłku XIV w. Zbąszyń był własnością książęcą i królewską. W 1387 roku król polski Władysław Jagiełło oddał zamek zbąszyński z przyległościami Marcinowi podczaszemu oraz Mikołajowi podkomorzemu ziemi dobrzyńskiej. W 1458 roku miasto wystawiło 4 żołnierzy na wyprawę na Malbork w czasie wojny trzynastoletniej z zakonem krzyżackim. W 1705 roku w czasie III wojny północnej pod miastem obozowało wojsko szwedzkie Karola XII, które splądrowało miasto i zrujnowało miejscowy zamek. W 1772 roku w wyniku I rozbioru Polski została zajęta przez Prusy i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. Po zwycięskim dla Polaków drugim powstaniu wielkopolskim jakie odbyło się w 1806 roku miasto w latach 1807–1815 znalazło się w powiecie babimojskim departamentu poznańskiego w granicach Księstwa Warszawskiego. W połowie XIX wieku miasto nawiedzały pożary i zalewały powodzie. W 1861 roku liczba mieszkańców wzrosła do 1853. W 1870 roku powstał tu ważny węzeł kolejowy biegnący z Poznania do Halle i Berlina, który przyczynił się do rozwoju miasta. W czasie powstania wielkopolskiego w latach 1918–1919 o miasto toczyły się zaciekłe walki między powstańcami a wojskiem niemieckim. Zbąszyń wrócił w granice Polski 17 stycznia 1920 roku po ustaleniach Traktatu wersalskiego. O świcie 1 września 1939 roku Wehrmacht zajął po krwawych walkach zbąszyńską stację PKP, a później miasto, które jedynie na kilka godzin odbili Polacy. Niemcy wcielili całą Wielkopolskę jako Kraj Warty do III Rzeszy, wysiedlając z miasta większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa. 27 stycznia 1945 roku w Zbąszyniu ostatecznie zakończyła się okupacja niemiecka.
CO WARTO ZOBACZYĆ?
- Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej
- Rynek
BIBLIOGRAFIA
- wikipedia.org