{"id":5733,"date":"2023-11-18T19:01:16","date_gmt":"2023-11-18T19:01:16","guid":{"rendered":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/?p=5733"},"modified":"2025-07-08T22:24:34","modified_gmt":"2025-07-08T22:24:34","slug":"jedwabne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/jedwabne\/","title":{"rendered":"JEDWABNE"},"content":{"rendered":"\r\n
\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/figure>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

23 wrze\u015bnia 2023 roku<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jedwabne to miasto po\u0142o\u017cone w wojew\u00f3dztwie podlaskim na Wysoczy\u017anie Kolne\u0144skiej. Pierwsza wzmianka o Jedwabnem pojawi\u0142a si\u0119 w roku 1455 roku. Wie\u015b Jedwabne powsta\u0142a w wyniku akcji osadniczej prowadzonej przez ksi\u0119cia mazowieckiego Janusza I Starszego. Za\u0142o\u017cycielem wsi by\u0142 najprawdopodobniej pods\u0119dek wiski Jan Bylica ze \u015alubowa w ziemi zakroczymskiej, kt\u00f3ry podpisywa\u0142 si\u0119 jako \u201eJohannes Bylica de Jedwabne subiudex terrestis Visnensis\u201d.Wie\u015b Jedwabne nale\u017ca\u0142a do rodziny Jedwabi\u0144skich, natomiast w 1680 roku, po \u015bmierci ostatniego z nich, wie\u015b przesz\u0142a w r\u0119ce Kraszewskich. W roku 1736 w\u0142a\u015bcicielem wsi zosta\u0142 stolnik \u0142om\u017cy\u0144ski Antoni Rostkowski. Z jego inicjatywy 17 lipca 1736 roku kr\u00f3l August III nada\u0142 dla Jedwabnego magdeburskie prawa miejskie i prawo na odbywanie cotygodniowych targ\u00f3w w niedziel\u0119 oraz pi\u0119ciu jarmark\u00f3w w roku. W 1777 roku, p\u0142ac\u0105c 20 000 z\u0142, nowym w\u0142a\u015bcicielem Jedwabnego zosta\u0142 Stanis\u0142aw Rembieli\u0144ski, sekretarz gabinetowy kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta, chor\u0105\u017cy i pose\u0142 ziemi wiskiej. Od 1795 roku miasto znajdowa\u0142o si\u0119 pod zaborem pruskim, nast\u0119pnie w roku 1807 obj\u0119te zosta\u0142o obszarem Ksi\u0119stwa Warszawskiego, kt\u00f3re w 1815 roku przekszta\u0142cono w Kr\u00f3lestwo Polskie. W 1866 roku miasto utraci\u0142o prawa miejskie. W okresie I wojny \u015bwiatowej Jedwabne by\u0142o miejscem bardzo zaciek\u0142ych walk pozycyjnych. W maju 1918 roku w\u0142a\u015bcicielami d\u00f3br zostali Helena i Henryk Prusowie. Latem 1920 roku powsta\u0142 tutaj tzw. rewkom, w dzia\u0142alno\u015b\u0107 kt\u00f3rego zaanga\u017cowali si\u0119 szczeg\u00f3lnie \u017bydzi. W 1927 roku Jedwabne odzyska\u0142o prawa miejskie. 2 wrze\u015bnia 1939 roku miasto zaj\u0119\u0142y wojska niemieckie. Ani podczas ich bytno\u015bci, ani po wycofaniu si\u0119 i przed przybyciem wojsk radzieckich, nie dosz\u0142o do \u017cadnych incydent\u00f3w wymierzonych przeciwko \u017bydom. 27 wrze\u015bnia, po wkroczeniu jednostek Armii Czerwonej, Jedwabne zosta\u0142o zaanektowane przez Zwi\u0105zek Radziecki. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142y w\u00f3wczas polskie organizacje podziemne, a oddzia\u0142 partyzancki stacjonuj\u0105cy na uroczysku Kobielne uleg\u0142 rozbiciu przez Rosjan. 22 czerwca 1941 roku Jedwabne zosta\u0142o zaj\u0119te przez Niemc\u00f3w. 10 lipca 1941 roku miasto sta\u0142o si\u0119 miejscem mordu co najmniej 340 \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w z inspiracji Niemc\u00f3w. Po wojnie aresztowano i skazano dziesi\u0119ciu z uczestnik\u00f3w zbrodni. W 2001 roku na miejscu zbrodni ods\u0142oni\u0119to pomnik, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 wcze\u015bniejsze upami\u0119tnienie z b\u0142\u0119dnym napisem o sprawcach pogromu oraz liczbie ofiar. W lipcu 1941 roku, bezpo\u015brednio po pogromie, w Jedwabnem utworzono getto dla ok. 100 ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w. Zosta\u0142o ono zlikwidowane jesieni\u0105 1942 roku, a ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 wywieziono do getta w \u0141om\u017cy. W wyniku reformy rolnej z 1944 roku ziemie maj\u0105tku Jedwabne rozparcelowano, a dworek przej\u0119to na cele kulturalne gminy Jedwabne.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

CO WARTO ZOBACZY\u0106?
\u2022 Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a
\u2022 Cmentarz \u017cydowski
\u2022 Zesp\u00f3\u0142 dworski
\u2022 Pomnik upami\u0119tniaj\u0105cego pomordowanych \u017byd\u00f3w z Jedwabnego<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Fragmenty Wiadomo\u015bci z 10 lipca 2001 roku, jako pierwsza informacja dnia to uroczysto\u015bci zwi\u0105zane z 60-t\u0105 rocznic\u0105 mordu:
\u2022 https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=xW-1czwsWoc
\u2022 https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gF5U2_xzOmE<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

BIBLIOGRAFIA<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
  • pl.wikipedia.org<\/li>\r\n<\/ul>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    23 wrze\u015bnia 2023 roku Jedwabne to miasto po\u0142o\u017cone w wojew\u00f3dztwie podlaskim na Wysoczy\u017anie Kolne\u0144skiej. Pierwsza wzmianka o Jedwabnem pojawi\u0142a si\u0119 w roku 1455 roku. Wie\u015b Jedwabne powsta\u0142a w wyniku akcji osadniczej prowadzonej przez ksi\u0119cia mazowieckiego Janusza I Starszego. Za\u0142o\u017cycielem wsi by\u0142 najprawdopodobniej pods\u0119dek wiski Jan Bylica ze \u015alubowa w ziemi…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[189,188,76,84,26,29,30,21,24,34,31],"class_list":["post-5733","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-podlaskie","tag-cmentarz","tag-jedwabne","tag-kosciol","tag-mazowsze","tag-podlasie","tag-podlaskie","tag-podroz","tag-podroze","tag-polska","tag-travel","tag-zwiedzanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5733"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13195,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5733\/revisions\/13195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}