{"id":11901,"date":"2025-03-06T19:45:53","date_gmt":"2025-03-06T19:45:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/?p=11901"},"modified":"2025-07-08T17:33:29","modified_gmt":"2025-07-08T17:33:29","slug":"sedziszow-malopolski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolejrzeczy.com\/blog\/sedziszow-malopolski\/","title":{"rendered":"S\u0118DZISZ\u00d3W MA\u0141OPOLSKI"},"content":{"rendered":"

\"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\" \"\"<\/p>\n

22 grudnia 2020 roku<\/strong><\/em><\/p>\n

Po pobycie w D\u0119bicy, Bochni oraz Brzesku przysz\u0142a kolej na S\u0119dzisz\u00f3w Ma\u0142opolski. \u00a022 grudnia 2020 roku o godzinie 16 by\u0142o ju\u017c prawie ciemno. \u00a0O zmroku podszed\u0142em z dworca PKP do centrum miasta. Ca\u0142y czas pada\u0142 lekki deszcz, wi\u0119c skry\u0142em si\u0119 na poczcie przy okazji kupi\u0142em poczt\u00f3wki zwi\u0105zane z miastami Ropczyce i S\u0119dzisz\u00f3w Ma\u0142opolski. Po kr\u00f3tkim spacerze poszed\u0142em z powrotem w kierunku dworca PKP, a stamt\u0105d pojecha\u0142em poci\u0105giem REGIO do Ropczyc.<\/p>\n

 <\/p>\n

HISTORIA: \u00a0Pierwsza udokumentowana wzmianka o miejscowo\u015bci pochodzi z 1312 roku, kiedy Piotr Lig\u0119za uposa\u017cy\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 we wsi o nazwie S\u0119dzisz\u00f3w Prawa miejskie, w wyniku stara\u0144 Jana Odrow\u0105\u017ca ze Sprowy, S\u0119dzisz\u00f3w uzyska\u0142 28 lutego 1483 roku na mocy dokumentu wydanego przez Kazimierza Jagiello\u0144czyka. Od 1555 roku miasto znajdowa\u0142o si\u0119 w r\u0119kach Tarnowskich, nast\u0119pnie w roku 1567 przesz\u0142o w r\u0119ce Kostk\u00f3w. W drugim lub trzecim dziesi\u0119cioleciu XVII wieku S\u0119dzisz\u00f3w przeszed\u0142, drog\u0105 kupna, na w\u0142asno\u015b\u0107 Miko\u0142aja Spytka Lig\u0119zy z Bobrku. Za jego rz\u0105d\u00f3w wybudowano w mie\u015bcie mosty, naprawiono drogi i umocniono brzegi cz\u0119sto wylewaj\u0105cych rzek. Na\u0142o\u017cy\u0142 on tak\u017ce na \u00f3wczesny samorz\u0105d obowi\u0105zek dalszej konserwacji dr\u00f3g i most\u00f3w. W 1649 roku dobra rzeszowskie wraz z S\u0119dziszowem przej\u0105\u0142 Jerzy Sebastian Lubomirski. W 1652 roku S\u0119dzisz\u00f3w i s\u0105siednie wioski nawiedzi\u0142a epidemia d\u017cumy. Podczas potopu szwedzkiego miasto dotkliwie ucierpia\u0142o na skutek przemarszu wojsk Jerzego Rakoczego. W 1661 roku dobra s\u0119dziszowskie trafi\u0142y w r\u0119ce Potockich. Podczas rz\u0105d\u00f3w Potockich w mie\u015bcie wybudowano ratusz, ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor oo. Kapucun\u00f3w. W maju 1662 roku okolice S\u0119dziszowa Ma\u0142opolskiego i Ropczyc z\u0142upi\u0142y niezap\u0142acone wojska koronne. Podczas Wielkiej Wojny P\u00f3\u0142nocnej, \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel miasta, Micha\u0142 Potocki opowiedzia\u0142 si\u0119 za Stanis\u0142awem Leszczy\u0144skim, co narazi\u0142o jego w\u0142o\u015bci na represje ze strony przeciwnik\u00f3w. W 1772 roku nast\u0105pi\u0142 I rozbi\u00f3r Polski i miasto znalaz\u0142o si\u0119 granicach Austrii. W 1817 roku w mie\u015bcie wybuch\u0142 po\u017car, kt\u00f3ry zniszczy\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 drewnianej zabudowy miasta i spali\u0142 wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a parafialnego. W XIX wieku miasto go\u015bci\u0142o nast\u0119puj\u0105cych monarch\u00f3w: 25 grudnia 1818 roku jad\u0105c z Wiednia do Lwowa, w towarzystwie Adama Jerzego Czartoryskiego, zatrzyma\u0142 si\u0119 na noc w S\u0119dziszowie car Rosji Aleksander I. W latach 1856\u20131858 miasto uzyska\u0142o po\u0142\u0105czenie kolejowe, kiedy to wybudowano kolejny odcinek Kolei Arcyksi\u0119cia Karola Ludwika, \u0142\u0105cz\u0105cej Wiede\u0144 z Lwowem. W 1868 roku S\u0119dzisz\u00f3w nawiedzi\u0142a epidemia cholery. W trakcie I wojny \u015bwiatowej miasto znalaz\u0142o si\u0119 w strefie dzia\u0142a\u0144 wojennych austriacko-rosyjskich. Pod koniec wojny, w 1918 roku, S\u0119dzisz\u00f3w nawiedzi\u0142a epidemia grypy hiszpanki. 8 wrze\u015bnia 1939 roku miasto zosta\u0142o zaj\u0119te przez oddzia\u0142y niemieckie. Jesieni\u0105 1939 roku w rejonie S\u0119dziszowa zacz\u0119\u0142y dzia\u0142a\u0107 organizacje konspiracyjne. W I po\u0142owie 1942 roku utworzono getto w S\u0119dziszowie, w kt\u00f3rym zamkni\u0119to oko\u0142o 1500 \u017byd\u00f3w. Getto zosta\u0142o zlikwidowane 24 lipca 1942 roku \u2013 oko\u0142o 280 os\u00f3b rozstrzelano na miejscu, reszt\u0119 wys\u0142ano do obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu. Relacja naocznego \u015bwiadka tego wydarzenia. 4 sierpnia 1944 roku do S\u0119dziszowa Ma\u0142opolskiego wkroczy\u0142a Armia Czerwona.<\/p>\n

 <\/p>\n

CO WARTO ZOBACZY\u0106?<\/p>\n