6 marca 2022 roku
Proszowice to miasto położone 18 km na północny wschód od granic administracyjnych Krakowa. Początkowo miejscowość była własnością rycerską, do początku XIV wieku należały prawdopodobnie do rodu Szreniawitów lub Drużynnitów, później przeszły w ręce królewskie. W połowie XIII wieku według tradycji powstała parafia i wzniesiono kościół, w którym miała znajdować się inskrypcja, mówiąca że najstarszy kościół został zbudowany w czasach Bolesława V Wstydliwego w 1240 roku. W 1358 roku miasto królewskie lokowane pomiędzy 1356 a 1358 rokiem na prawie magdeburskim otrzymało przywileje samorządowe i targowe. Wiek XV był czasem rozkwitu Proszowic. Miejscowi rzemieślnicy, m.in. kowale, pracujący dla dworu królewskiego, przyjmowani byli do cechów krakowskich. Przełom XVI i XVII wieku był początkiem upadku i zubożenia miasta, zanikło rzemiosło, burzliwe sejmiki stały się klęską i postrachem miasta, doszło nawet do rozlewu krwi w kościele. W 1619 roku pożar zniszczył drewnianą zabudowę, w 1651 roku wybuchł kolejny pożar, w którym spłonął ratusz. Miasto poważnie ucierpiało podczas potopu szwedzkiego. Proszowice należały w 1733 roku do wielkorządców krakowskich, nie podźwignęło się jednak z upadku. Włościanie proszowiccy masowo brali udział w insurekcji kościuszkowskiej. Po III rozbiorze Polski Proszowice włączono do zaboru austriackiego, następnie w 1809 roku miasto i okolica weszły do Księstwa Warszawskiego. Po kongresie wiedeńskim w 1815 roku ziemia proszowicka włączona została do Królestwa Polskiego. W 1846 roku podczas powstania krakowskiego 40-osobowy oddział Zygmunta Jordana rozbił sotnię kozaków rosyjskich. W ramach represji za popieranie powstania styczniowego, Rosjanie w 1867 roku odebrali Proszowicom prawa miejskie. Podczas I wojny światowej Rosjanie rozlokowani byli wzdłuż linii Rzędowice – Makocice – Opatkowice – Szreniawa. Austriacy atakowali od strony Łaganowa. Ich artyleria zburzyła i uszkodziła wiele domów w Proszowicach, spowodowała pożar kościoła parafialnego. W 1923 roku przywrócono prawa miejskie. W 1925 roku otwarto połączenie kolei wąskotorowej: Szreniawa – Proszowice, Proszowice – Posądza ze stacją kolejową. W czasie wojny obronnej 55. Dywizja Piechoty wchodząca w skład Armii „Kraków” Wojska Polskiego stoczyła ciężkie walki z Wehrmachtem w nocy z 6 nr 7 września 1939 roku. Okupant niemiecki został wyparty z miasta 17 stycznia 1945 przez oddziały 59. i 60. Armii 1. Frontu Ukraińskiego.
CO WARTO ZOBACZYĆ?
- Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Matki Boskiej i św. Jana Chrzciciela
- Rynek
BIBLIOGRAFIA
- wikipedia.org