6 marca 2022 roku
Pińczów leży na Ponidziu, nad rzeką Nidą, 42 km na południe od Kielc. Miasto położone jest częściowo w Dolinie Nidy, od północy opierając się na zboczach wzgórz wchodzących w skład Garbu Pińczowskiego. Rozwój Pińczowa rozpoczął się od kamieniołomu, który istniał tam w XII wieku. Bezpieczeństwa górników strzegł niewielki gród obronny, zniszczony prawdopodobnie przez Tatarów w 1241 roku. W I połowie XIV wieku na jego miejscu wzniesiono gotycki zamek, u stóp którego rozwinęła się osada. 21 września 1428 roku król Władysław Jagiełło na zamku w Lublinie nadał Pińczowowi, wsi Jana z Oleśnicy, kasztelana żarnowskiego prawo miejskie magdeburskie z przywilejem jarmarków tygodniowych i rocznych. Za sprawą Mikołaja Oleśnickiego miasto stało się ośrodkiem reformacji. Oleśnicki udzielił w nim schronienia m.in. Franciszkowi Stankarowi – profesorowi Akademii Krakowskiej, uwięzionemu przez biskupa krakowskiego na zamku w Lipowcu i wyzwolonemu przez grupę szlachty. W latach 1550–1551 z miasta wypędzono paulinów, a kościół zmieniono w świątynię kalwińską. W czerwcu 1559 roku, w przejętym przez protestantów kościele św. Jana Ewangelisty po raz pierwszy zostały publicznie odczytane słowa hymnu Jana Kochanowskiego „Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?”. Kres ośrodkowi reformacyjnemu w Pińczowie położył biskup krakowski Piotr Myszkowski, który w 1586 roku wykupił miasto. Nastąpiła gwałtowna rekatolicyzacja Pińczowa. Do miasta powrócili Paulini, a pińczowskie gimnazjum przyjęło program szkoły parafialnej. Po III rozbiorze Polski Pińczów znalazł się w zaborze austriackim, a po kongresie wiedeńskim w 1815 roku w zaborze rosyjskim. W dniach 5–6 września 1939 roku odbyły się tu walki pomiędzy żołnierzami Krakowskiej Brygady Kawalerii a oddziałami niemieckimi, wskutek czego miasto zostało spalone. Podczas II wojny światowej rejon Pińczowa był miejscem aktywnej działalności partyzanckiej. Od lipca do sierpnia 1944 roku miasto było przejściowo wyzwolone przez partyzantów z AK, AL i Batalionów Chłopskich. Obszar o powierzchni 1000 km², wyzwolony spod okupacji hitlerowskiej, który obejmował tereny od Pińczowa po Działoszyce i od Nowego Korczyna po Nowe Brzesko, nosił nazwę Republiki Pińczowskiej. Miasto zostało zajęte 13 stycznia 1945 roku przez oddziały 32 Korpusu Armijnego Gwardii 5 Armii I Frontu Ukraińskiego.
CO WARTO ZOBACZYĆ?
- Zespół klasztorny oo. Paulinów
- Dom Ariański
- Ciuchcia Expres Ponidzie
BIBLIOGRAFIA
- wikipedia.org