MIELEC

7 marca 2022 roku

7 marca 2022 roku po zwiedzeniu m.in. Staszowa, Połańca, Nowej Dęby pojechałem do Mielca i okolic. W Padwi Narodowej zatankowałem swój samochód, ale podczas płacenia za paliwo ekspedientka zdziwiła się po moim „jo”, skąd tak naprawdę pochodzę. Nie zrozumiałą, o co mi chodzi. Do Mielca dotarłem około godziny piętnastej. Zwiedzanie zacząłem od zakupu pamiątki związanej ze Stalą Mielec. Chciałem też zobaczyć stadion, ale obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Podczas zwiedzania Mielca miałem problemy z Internetem. Podczas zwiedzania miast województwa świętokrzyskiego, podkarpackiego oraz małopolskiego napisałem, że „dzisiaj zwiedziłem Mielec, a wczoraj Niecieczę”, a napis pojawił się podczas konwersacji ziomków z Wejherowa po pobiciu naszego kolegi.  Po zakupie smyczy pojechałem na dworzec PKP i tam zrobiłem sesję zdjęciową.  Na końcu pojechałem na rynek i zrobiłem sobie mały spacer. Po spacerze pojechałem dalej do Przecława oraz Kolbuszowej.

 

HISTORIA: Pierwsza wzmianka na temat miejscowości o nazwie Mielec pojawia się w XIII wieku w bulli papieża Grzegorza IX z 1229 roku. W II połowie XIV wieku istniała już parafia. Miasto Mielec powstało 17 marca 1457 roku, kiedy to król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał zezwolenie na lokację miasta pod nazwą Nowy Targ, jednak z niewiadomych przyczyn Jan Mielecki, który to zezwolenie otrzymał, nie założył miasta. Ród Mieleckich był właścicielem miasta Mielec aż do wygaśnięcia rodu w roku 1771.  Tragiczny w dziejach Polski rok 1772 zapisał się najpierw wielką powodzią, która na ziemi mieleckiej spowodowała olbrzymie szkody, a następnie I rozbiorem Polski, w wyniku którego Mielec dostał się pod zabór austriacki.  W 1775 roku Anna Ossolińska poślubiła Jana Pieniążka, wnosząc w posagu odziedziczoną część miasta. Następnym właścicielem został Ignacy Suchorzewski poślubiając córkę Pieniążków Paulinę. Suchorzewski odsprzedał dobra mieleckie Ludwikowi Starzeńskiemu w 1847 roku, który z kolei pozbył się ich dziesięć lat później na rzecz żydowskiej rodziny Gross. Ostatnimi właścicielami Mielca była rodzina Oborskich w 1891 roku. Do Mielca doprowadzono kolej w 1887 roku. W 1900 roku rozwój powiatowego miasta przerwał ogromny pożar, który strawił 3/4 obszaru Mielca. Działania wojenne, z charakterystycznymi dla tamtego czasu przemarszami wielkich armii, miały miejsce także na ziemi mieleckiej. Toczyły się tu walki jesienią 1914 i w maju 1915 roku. Przez okoliczne pola i lasy ciągnęły się setki kilometrów okopów, dokonywano masowych rekwizycji, prowadzono ostrzał artyleryjski miasta, niektóre wsie, jak pobliska Żarówka zostały zniszczone. Mielec był zajmowany przez Rosjan dwukrotnie, potem odbijany przez wojska austriacko-węgierskie, skutecznie i na trwałe dopiero w maju 1915 roku.  W 1934 roku region mielecki nawiedziła największa powódź, która zniszczyła ponad 11 tysięcy gospodarstw. W 1936 roku w ramach rozwoju Centralnego Okręgu Przemysłowego powstała w Mielcu państwowa fabryka płatowców.  Do września 1939 roku zdołano w niej zbudować w całości sześć Łosi. Zaledwie trzy oddano do użytku armii, 6 września dwa odleciały do bazy w lotniczej w Małaszewiczach, a trzeci został uszkodzony podczas próby odlotu. Po niemieckich nalotach z 2 września praca w PZL WP 2 ustała. Cztery dni później kierownictwo fabryki otrzymało rozkaz opuszczenia zakładu i ewakuacji do Lwowa, a następnie na przedmoście rumuńskie.  Po naprawie zniszczeń w PZL WP2, przemianowanym na Flugzeugwerk, zakład włączono do produkcji i remontów samolotów Luftwaffe, produkując usterzenie do niemieckich samolotów bombowych, m.in. Heinkel He 111 i He 177. 10 kwietnia 1939 roku został utworzony wielosekcyjny klub sportowy PZL Mielec (późniejsza FKS Stal Mielec).  Po zakończeniu niemieckiej okupacji miasta w 1944 roku powołano na terenie przedwojennych zakładów lotniczych nową fabrykę. Początkowo naprawiano tam zepsute na froncie samoloty radzieckie, a już po zakończeniu wojny i kapitulacji III Rzeszy przestawiono się na przemysł cywilny. Jeszcze przed II wojną światową zakupiono dla PZL Mielec prasy do metalu. Były one tak duże, że nie wywieźli ich ani uciekający Niemcy, ani Rosjanie w 1945 roku.  1 lipca 1980 roku na WSK „PZL-Mielec” rozpoczął się strajk, który trwał do 20 lipca 1980 roku przez co zakłady lotnicze w Mielcu były jednymi z pierwszych zakładów pracy, które rozpoczęły protesty przeciwko władzy komunistycznej PRL poprzedzającymi strajki robotnicze w Sierpniu 1980 roku i porozumienia sierpniowe doprowadzające do powstania NSZZ „Solidarność”.

 

CO WARTO ZOBACZYĆ?

  • Bazylika pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty
  • Dworek Suchorzewskich
  • Pałacyk Oborskich
  • Muzeum Historii Fotografii „Jadernówka”

CZY WIESZ, ŻE…?

  • W Mielcu oprócz samolotów produkowane są inne pojazdy – Melex, Leopard 6 Litre Roadster.
  • Stal Mielec to dwukrotny mistrz Polski w sezonach 1972/73 i 1975/76, wicemistrz 1974/75, finalista Pucharu Polski 1975/76 oraz jeden z dwóch polskich ćwierćfinalistów Pucharu UEFA w historii. Obecnie ta drużyna gra w Ekstraklasie.

 

BIBLIOGRAFIA

  • wikipedia.org