26 grudnia 2019 roku
26 grudnia 2019 roku w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia pojechałem z rodzicami do Zakopanego. Zastanawiałem się, czy trafimy na Mistrzostwa Polski w skokach narciarskich, ale one rozgrywały się w Wiśle. W Zakopanem zjedliśmy pożywny obiad w postaci kwaśnicy w centrum miasta. W miejscowym punkcie informacji turystycznej oraz na Krupówkach kupiliśmy magnes i pocztówkę. Zobaczyliśmy jeszcze remontowany dworzec PKP, a potem wróciliśmy do Nowego Targu.
W Zakopanem byłem klika razy w życiu – w 1997, 2009, 2011, 2012 oraz 2019 roku.
HISTORIA: Zakopane powstało jako osada na miejscu sezonowych osad pasterskich. Pierwszy przywilej osadniczy wydał podobno Stefan Batory w 1578 roku, który to przywilej został zatwierdzony przez króla Michała Wiśniowieckiego przywilejem osadniczym w 1670 roku. Pierwotnie osada należała do króla, później do cesarsko-królewskiego skarbu austriackiego. W 1770 roku Austria, pod pozorem utworzenia kordonu sanitarnego, przesunęła granice i zagarnęła starostwo nowotarskie z Zakopanem. W 1824 roku Zakopane wraz z częścią Tatr zostało sprzedane węgierskiej rodzinie Homolacsów. W XVIII wieku w Kuźnicach zbudowano hutę żelaza. Rozkwit Zakopanego rozpoczął się w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to właściwości klimatyczne Zakopanego zaczął popularyzować Tytus Chałubiński. Wtedy także Zakopane było nazywane „duchową stolicą Polski”. W 1888 roku Pelz zbankrutował i jego majątki ziemskie zostały wystawione na licytację. Do licytacji stanął Niemiec, książę Christian Hohenlohe, który zapowiedział zamknięcie stacji klimatycznej i ograniczenie dostępu do Zakopanego dla przyjezdnych. Drugim uczestnikiem przetargu był Żyd Jakub Goldfinger, właściciel miejscowej fabryki papieru, który zamierzał w dalszym ciągu rabunkowo eksploatować tatrzańskie lasy. Pierwszą licytację w lutym wygrał Goldfinger, ale została ona unieważniona. Drugą licytację dóbr zakopiańskich wyznaczono na dzień 9 maja 1889 roku. W tymże też roku kupił je na licytacji za 460 002 złote i 3 centy (wraz z dużą częścią Tatr) hrabia Władysław Zamoyski – „mąż opatrznościowy” Tatr polskich, który stworzył podwaliny obecnego parku narodowego. Nabyte obszary Zamoyski nieoficjalnie nazwał „Państwo Zakopane”. Nowy właściciel – pomimo trudności – znacznie zmodernizował Zakopane, budując wodociągi, pocztę, szkoły, muzea i inne budynki użyteczności publicznej. Z jego inicjatywy w latach 1899–1901 wybudowano linię kolejową Chabówka – Zakopane. W 1933 roku Zakopane uzyskało prawa miejskie. W czasie II wojny światowej Zakopane stało się punktem przerzutowym na Węgry. Część górali wstąpiła do proniemieckiej organizacji Goralenvolku. W piwnicach hotelu „Palace” mieścił się areszt Gestapo. Ze względu na okrutne tortury stosowane w czasie przesłuchań miejsce to zostało nazwane Katownią Podhala. Na początku marca 1940 roku w willi „Pan Tadeusz” przy Drodze do Białego miała miejsce III Metodyczna Konferencja NKWD i Gestapo, na której omówiono metody pracy operacyjnej przeciwko polskiemu podziemiu i wymieniono się informacjami. W dniach 4-7 czerwca 1997 roku Zakopane odwiedził Jan Paweł II podczas swojej 6. pielgrzymki do Polski.
CO WARTO ZOBACZYĆ?
- barokowy drewniany kościółek obok Cmentarza Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku;
- Wielka i Mała Krokiew
- Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego
- Wille np. Koliba, Pod Jedlami, Atma
- Neoromański kościół parafialny pw. Świętej Rodziny na Krupówkach
CZY WIESZ, ŻE…
- W Zakopanem urodzili się m.in. Andrzej Bachleda-Curuś; Andrzej Stękała czy Kamil Stoch.
- Zakopane to najwyższej położone miasto w Polsce. Jego położenie waha się pomiędzy 750 a 1126 m n.p.m. Tutaj znajduje się także najwyżej położona w Polsce restauracja – Honielnik.
- W Zakopanem odbywa się „Sylwester z Dwójką”, a także odbywają się konkursy w skokach narciarskich na Wielkiej Krokwi.
- Zakopane startowało w konkursie na organizatora Igrzysk Olimpijskich w 2006 roku jednak przegrało w starciu z włoskim miastem, a mianowicie Turynem.
BIBLIOGRAFIA
- wikipedia.org